Kibele

Article on other languages:

• Cibeles
• Кибела
• Kybele
• Cíbele
• Kybelé
• Kybele
• Kybele-_und_Attiskult
• Κυβέλη_(μυθολογία)
• Cybele
• Cibeles
• Kybele
• Cybèle
• Cibeles
• Kibela
• Cibele
• キュベレー
• Mamm_Veur_an_Dhuwow
• Cybele
• Kibelė
• Cybele
• Kybele
• Kybele
• Cíbele
• Cybele
• Кибела
• Cibeles
• Кибела
• Kybele
• Кібела

	del.icio.us
	Digg
	Furl
	Reddit
	Rojo
	Add to OnlyWire

Kibele veya Kybele, bir Anadolu tanrıçası. Birçok kültürde farklı isimlerle yer alır.

Ankara, Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde Frigya dönemine ait (M.Ö. 6. yy.) kireçtaşından Ana Tanrıça Kibele heykeli (boy: 126 cm.)

Ana tanrıça kültü

Tarihte, Akdeniz çevresinde, Asya'da ve kuzey ülkelerinde birçok kültür ve uygarlıkta çeşitli isimlerle anılan bir Ana Tanrıça ile karşılaşmak mümkündür. Anadolu'da yapılan kazılar, ana tanrıça figürünün M.Ö. 6500 - 7000'lere kadar dayandığını ortaya çıkartmıştır. Analığı, üremeyi, dişiliği, hayatın sürmesini ve dolayısıyla bereketi simgeleyen tanrıça, ayakta, oturmuş ya da uzanmış olarak betimlenir; düzgün vücüdu her zaman tasvir konusudur.

Heykellerin bir bölümünde doğum yaparken görülür. Otururken ya da doğum anındaki bazı heykellerde yanında iki leopar bulunur. Ana tanrıçanın kutsal hayvanı olan leopar, hayvanların kraliçesi olduğunu ve doğa üzerindeki sınırsız egemenliğini simgeler. Bazen kollarında, çeşitli efsanelere göre tanrıçanın hem çocuğu, hem de sevgilisi olan Attis'i taşır.

Anadolu'da

Bir 19. yüzyıl Fransız kartpostalında Spil Dağı Hitit Kibele heykeli (muhtemelen M.Ö. 14. yy.)

Kibele figürünün kökeni Anadolu'da çok eski dönemlere dayanır. Örneğin Hitit ve Hurriler tarafından tapınılan Kubaba, tartışmalı da olsa, çok sonraları oluşacak Kibele'ye öncülük eden figürlerden biri sayılır. Örnek iddia(Ana tanrıça Kibele Ana da Çumralıdır. Yani Çatalhöyük’lü)En yaygın kullanımı Frig uygarlığındadır. Frigya mitolojisinde bir ana tanrıça olan Kibele'ye genellikle dağ zirvelerinde tapınılırdı. Doğa ile özdeşleştirilmiş, özellikle bazı vahşi hayvanlarla ilişkilendirilmiştir.

Anadolu'da çok sayıda Kybele anıtı vardır. Afyon-Eskişehir civarında yeralan açıkhava tapınaklarında niş içinde, iki yanında arka ayakları üzerinde duran birer aslan duran bir ana tanrıça kabartması bulunur. Ana tanrıçaya tapınmaya gelenlerin, bereket ve doğurganlıktan pay almak için Kybele'nin ve aslanların üreme organlarına dokunarak aşındırdıkları görülmektedir.

Frigya’da Kibele kültü

Anadolu’da Kibele’yi baş ilahe olarak kabul eden bir topluluğun vecde dayalı bir organizasyon biçimini Frigyalılar döneminde kazandığı sanılmaktadır. Eski metinler Koribantlar denilen Frigyalı Kibele rahiplerinin psişik yeteneklere sahip olduklarını, tılsımlı taşlar kullandıklarını ve kendilerini hadım ettiklerini bildirmektedir. Enerjik etkinliğe sahip olduklarına inanılan bu tılsımlı taşlardan en ünlüsü vaktiyle Pessinus’ta bulunan, Kibele kara-taş’ı olarak bilinir.friglerde bereket ve çoğalmanın simgesi olmuştur.bu inanınç daha sonra yunanlılara geçmiştir.

Diğer uygarlıklar

Atina Agora'sında keşfedilmiş eski Yunan dönemine ait Kibele steli (M.Ö. 4. yy.)

Kybele inancı daha sonraki uygarlıkları da büyük ölçüde etkilemiştir. Özellikle Yunan ve Roma mitolojisinde, Frigya dönemindeki bazı tapınma ritüelleri aynı formda kültik olarak devam etmiş, Kibele'nin özellikleri farklı tanrı ve tanrıçalarda yeniden hayat bulmuştur. Bunun en bilinen örneği Yunan mitolojisindeki Artemis'tir; Artemis Roma mitolojisinde Diana adını almıştır.

Kybele, edebiyatta en çok sözü edilen tanrıçalardan biridir. Özellikle Romalı yazarlar Kybele'den çok sık bahsetmişlerdir.

Madrid'deki Kybele meydanında (Plaza de Cibeles), aslanların sürdüğü arabada ilerleyen Kybele

Ayrıca Bakınız

• Frig Vadisi

Dış Bağlantı

• Side'de Ana Tanrıça Kibele bulundu

Wikimedia Commons'da:

Kibele ile ilgili çoklu ortam kategorisi bulunur.

Asya mitolojisi ile ilgili bu madde bir taslaktır. İçeriğini geliştirerek Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.